Vulnicura...

Πλέον είναι εθιμοτυπική η διαρροή δίσκων δημοφιλών και μη καλλιτεχνών στο διαδίκτυο μήνες πριν την επίσημη κυκλοφορία τους. Υπάρχει το ισχυρό επιχείρημα της πρώιμης αντίδρασης το κοινού σαν τις ειδικές προβολές ταινιών που αντισταθμίζει αυτού του είδους της «κλοπής» αλλά πολλές φορές η ισχυρή ανυπομονησία αναγκάζει και τους παράγοντες (καλλιτέχνη και κοινό) να επισπεύσουντην προγραμματισμένη κυκλοφορία.

Το καινούριο άλμπουμ της Bjork είναι το πιο πρόσφατο περιστατικό αυτού του φαινομένου.

Την προηγούμενη εβδομάδα ανακοίνωνε από τον ιστότοπό της ότι η κυκλοφορία του ''Vulnicura'' ήταν προγραμματισμένη για τον Μάρτιο.

Από το προηγούμενο Σαββατοκύριακο όμως (17.1-18.1) άρχισαν να εμφανίζονται από όλα τα τορεντ και ιστότοπους που φιλοξενούν συνδέσμους για δίσκους που έχουν διαρρεύσει, κόπιες των 128kbs ή μαϊμού 320kbs που απλά ήταν 128kbs που μετατράπηκαν σε 320. Έτυχε να κατεβάσω τέτοια κόπια και όντως κάτι δεν πήγαινε καλά με την ποιότητα.Επίσης τα σχόλια, ενθουσιώδη στην πλειοψηφία τους, είχαν γίνει από τα θέματα της ημέρας τόσο στα κοινωνικά δίκτυα όσο και σε portal,που εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία του μεγάλου θόρυβου να ανακοινώσουν ότι απλά ένα άλμποπυμ διέρρευσε.

Σήμερα επίσημα και λόγω της ραγδαίας αποδοχής, το άλμπουμ κυκλοφορεί ήδη σε ψηφιακή μορφή.
 Οι εκδόσεις σε cd και βινύλιο θα κυκλοφορήσουν κανονικά το Μάρτη όπως επίσης και οι πρώτες συναυλίες προώθησής του αλλά και μία αναδρομική έκθεση του Μουσείου MoMA με τον τίτλο ''Bjork'' αφιερωμένη στη μέχρι τώρα πορεία της καλλιτέχνιδας με βίντεο,φωτογραφίες, μουσική καθώς και με έκθεση όλων των οργάνων,κοστουμιών και ότι άλλο έχει χρησιμοποιηθεί για όλα τα άλμπουμ,συναυλίες και βίντεο που έχει κάνει μέχρι σήμερα.

Η Bjork είναι από τις πιο εικονικές καλλιτέχνιδες των τελευταίων είκοσι χρόνων. Γνωστή και αγαπητή στην πλειοψηφία όλων σχεδόν των τύπων ποπ ακροατηρίου.

Ένας απλός ακροατής που ξεκίνησε να ακούει την καλλιτέχνιδα από το ''Debut'' το 1993 σταμάτησε να την ακούει με το που άκουσε πανικόβλητος τις πρώτες έντεχνες νότες του ''Vespretine'' ή λόγω αδράνειας έμεινε για λίγο και μετά εγκατέλειψε οριστικά. Επανήλθαν για λίγο στο ''Volta'' του 2006 αλλά τα δεκαπέντε λεπτά της στον κόσμο της εύκολης και εμπορικής ποπ αλλά και στο κοινό που αγκάλιασε τη συναισθηματική της πλευρά πέρασαν αλλά ήταν τόσο ισχυρά που ακόμα και σήμερα οι περισσότεροι την γνωρίζουν άσχετα αν δεν την ακούν όπως πρέπει πλέον.

Όμως αυτοί που την ξέρουν από τους SUGARCUBES ή ακόμα καλύτερα από τους TAPPI TIKARRASS ήξεραν ότι το να βάλεις σε ποπ στεγανά την καλλιτεχνική οντότητα της Bjork θα ήταν σαν να την έβαζες σε κλουβί απλά να κελαηδάει.

Έτσι τα επόμενα χρόνια από το 2001 μέχρι σήμερα η καλλιτεχνική της ανησυχία εξαπλώθηκε σε μεγάλο εύρος καλλιτεχνικών αναζητήσεων και εκφράσεων με άξονα πάντα τη μουσική αλλά και ισχυρή βοήθεια από την ήδη μεγάλη φήμη που είχε αποκτήσει. Ζωντανές εμφανίσεις/Έργα Τέχνης,τεχνολογικές εφαρμογές στις ηχογραφήσεις και συνθέσεις και ασταμάτητη αναζήτηση απέφερε δίσκους σαν το ''Biophilia'' που δεν είναι εύκολο να μείνουν ορόσημα εποχής παρά μόνο σε αυτούς που παρακολουθούν τη μουσική και από την εξερευνητική της ματιά. Από το 2007 οι επίσημοι στούντιο δίσκοι της κυκλοφορούσαν κάθε 4 χρόνια αλλά τριγύρω υπήρχαν οι ζωντανά ηχογραφημένοι που αποτελούν ισοδύναμο σκέλος των στούντιο ηχογραφήσεων ειδικά όταν συνοδεύονται και από εικόνα.

Ύστερα από τέσσερα χρόνια ερχόμαστε και πάλι, αφού σχεδόν περάσαμε 26 χρόνια από τότε που ήρθαμε σε επαφή με τη φωνή και την υπόσταση της Bjork να ακούσουμε και να πούμε ,συζητήσουμε ή απλά να εκφράσουμε κάποιες σκέψεις για το άλμπουμ.

Η πρώτη ακρόαση προκαλεί απορίες. Και αυτό γιατί το ιδιαίτερα απλό και φιλικό δελτίο τύπου/μήνυμα της Bjork στον ισότοπο της,για το καινούριο της άλμπουμ μας προετοίμαζε για πιο πολυσύνθετα, σκοτεινότερα και πιο πειραματικά μουσικά ηχογραφήματα..

Όταν στην παραγωγή, μαζί της, συμμετέχουν ο Arca ( σε επτά συνθέσεις ) και ο Haxan Cloak ( σε 1), αμφότεροι με έργα που αγγίζουν το απόλυτο σκοτάδι και προωθημένη ηλεκτρονική μουσική,περιμένουμε ένα τουλάχιστον σκοτεινότερο ακόμα τύπου ''Biophilia'' άλμπουμ.

Αλλά οι πρώτες νότες του ''Stonemilker'' με έκαναν να ξανακοιτάξω με απορία αυτό που άκουγα. 

 Ο ήχος παραπέμπει στην συναισθηματική Bjork της δεκαετίας του '90. Αργοί ρυθμοί, νοσταλγικά έγχορδα και μελωδίες που έχουν αρχέτυπο το ''Joga'' αλλά όπως συμβαίνει σε καλλιτέχνες που ξέρουν να ενημερώνουν τον ήχο τους,ανήκει σε αυτή τη δεκαετία. Λίγο ως πολύ ο συνδετικός κρίκος του του ''Vulnicura'' με την προηγούμενη δισκογραφία της είναι μόνο η φωνή ,τα περισσότερα έγχορδα και το συνθετικό στυλ των τραγουδιών της. Αυτό δημιουργεί άμεση οικειότητα και σύνδεση με τους παλιούς της οπαδούς. Όλα τα υπόλοιπα περιβάλουν τον πυρήνα και του δίνουν μια πιο σύγχρονη διάσταση.

Τα έγχορδα ειδικά, ακούγονται ισχυρότερα και συμπορεύονται μαζί με τις αγαπημένες φωνητικές αποχρώσεις και γυρίσματα της φωνής της. Τονίζουν τα σταματήματα,συνοδεύουν τη ροή τους και ωθούν τη σύνθεση πάνω στα πυκνόρρευστα υποβλητικά ρυθμικά μονοπάτια.

Κυριαρχούν παντού και είναι η δομή και η θέση τους  που κάνουν το άλμπουμ επικοινωνίσιμο και σε παλιότερους οπαδούς της . Αλλά πως προέκυψε τόσο συναίσθημα μετά από πολύ καιρό; Τί συνέβη ;

«..i guess i found in my lap one year into writing it a complete heartbreak album . kinda surprised how thoroughly i had documented this in pretty much accurate emotional chronology .... like 3 songs before a break up and three after . so the anthropologist in me sneaked in and i decided to share them as such . first i was worried it would be too self indulgent but then i felt it might make it even more universal . and hopefully the songs could be a help , a crutch to others and prove how biological this process is : the wound and the healing of the wound . psychologically and physically . it has a stubborn clock attached to it .

there is a way out.».
Έπρεπε να το είχαμε φανταστεί. Και ίσως εδώ πρέπει να σταματήσει η παρουσίαση. Όλοι ξέρουμε ότι η Bjork όταν οδηγείται από συναισθηματικές αιτίες,σπάει καρδιές. Γίνεται αγαπημένη σε όλους. Άρα αν κρίνουμε από τη διάχυτη συναισθηματική ένταση και το σκοτεινό λυρισμό που κυριαρχεί από άκρη σε άκρη στο μουσικό κόσμο του ''Vulnicura'' έχουμε να κάνουμε με το απόλυτο άλμπουμ της από το 2001 ή τολμώ να πω της καριέρας της. Αλλά εκεί που σε πρώτο επίπεδο ξεμπερδεύει με τη μισή δισκογραφία της σε επίπεδο ωριμότητας με κάτι απόλυτα σύγχρονο, νιώθεις ότι υπάρχει και περισσότερο μεδούλι από αυτό που ακούγεται στην πρώτη επαφή.

 Οι συνθέσεις σε προκαλούν να μαντεύεις αρχικά που ακριβώς οι σχεδόν ριζοσπαστικές ηχητικές πινελιές και γυάλινα συνθ του Arca έχουν πέσει και που η σκοτεινή ρυθμική άβυσσος του Haxan Cloak συνυπάρχει και αναμιγνύεται με την ευθραυστότητα της Bjork αλλά τελικά άσχετα με αυτό το παιχνίδι,η συμμετοχή τους,υπηρετεί σωστά τις συναισθηματικές εντάσεις του άλμπουμ, υποτάσσεται στη Βασίλισσα,παρακολουθούν και σχολιάζουν κάθε νότα,δίνουν το απαραίτητο ερέθισμα να παρακολουθούμε κι εμείς κάθε νότα και κάθε στροφή. Δεν καπελώνουν τις συνθέσεις αλλά τις τονίζουν με επιτυχία. Οπότε διυλίζονται δημιουργικά οι ιδιαιτερότητες και τα χαρακτηριστικά του ήχου των δύο καλλιτεχνών στις ανάγκες του άλμπουμ. Τα ρυθμικά υποστρώματα που δημιουργούν,έχουν αναγάγει τα τραγούδια σε μικρούς μουσικούς κόσμους που έχουν τη δικιά τους οντότητα εναρμονισμένη στο σύμπαν το άλμπουμ. Είναι άλλη μια συνεργασία που κάνει την Bjork ευτυχισμένη:

«..a magic thing happened to me : as i lost one thing something else entered . alejandro contacted me late summer 2013 and was interested in working with me . it was perfect timing . to make beats to the songs would have taken me 3 years ( like on vespertine ) but this enchanted arca would visit me repeatedly and only few months later we had a whole album !!! it is one of the most enjoyable collaboration i have had !
i then went ahead and wrote string and choir arrangements and recorded them in iceland

towards the end of the album i started looking around for a mixing engineer and was introduced by a mutual friend of ours , robin carolan to the haxan cloak . he mixed the album and also made a beat for one half of "family" . together with chris elms the engineer we kinda formed a band during the mixing process and this is the album we made !!!..»

    

Στο τέλος θαυμάζουμε για άλλη μια φορά τον μουσικό κόσμο της Bjork ,την εξυπνάδα και την κομψότητα αλλά και την αγνή συναισθηματική της δύναμη σε αυτό το άλμπουμ. Μένω γοητευμένος από την καλλιτεχνική της πρόοδο,την ατέρμονη ανοδική πορεία σε μονοπάτια της ποπ,δύσβατα για τους υπόλοιπους.

Αυτό το άλμπουμ με συντροφεύει από την πρώτη στιγμή που διέρρευσε μέχρι τώρα σε καλύτερη ανάλυση (ακούγεται θαυμάσια και ανυπομονώ για το cd) και το θεωρώ ήδη ένα επίτευγμα για την ποπ και ηλεκτρονική μουσική των ημερών μας. Ακτινοβολεί αυθεντικότητα και βάθος καλλιτεχνικής ευαισθησίας.